Wel of niet doorgaan?

Inclusie op de arbeidsmarkt is niet altijd zwart-wit. In deze blog deelt Maks zijn persoonlijke ervaringen als werkzoekende met een visuele beperking. Zijn verhaal laat zien waar het goed gaat én waar het in de praktijk soms schuurt. Delen van dit soort eerlijke ervaringen geeft de gelegenheid voor meer begrip en ruimte, om samen te kijken naar wat wél werkt.

Mijn ervaringen op de arbeidsmarkt brachten me bij een vraag die steeds terugkwam.

Twijfel: waarom zou ik nog doorgaan?

De afgelopen tijd heb ik mezelf regelmatig dezelfde vraag gesteld: wil ik doorgaan met bloggen?

Niet omdat ik mijn verhaal niet meer wil delen, maar omdat mijn ervaringen op de arbeidsmarkt me aan het denken hebben gezet. Waar het me eerst energie gaf, merk ik dat het me nu steeds vaker energie kost. En dat wringt.

Als het wél werkt

Want als ik terugkijk, zie ik ook iets anders. Tijdens mijn werk voor verschillende organisaties heb ik inclusiviteit juist wel ervaren. Werkgevers die inclusief waren, zonder dat ze het zo noemden. Ik was open over mijn slechtziendheid, had de juiste hulpmiddelen, en kon mijn werk gewoon goed doen. Wat zij deden was niet ingewikkeld: ze waren flexibel en dachten mee.

Misschien is dat wel precies de reden dat het nu zo schuurt.

Waar het begint te schuren

Sinds diversiteit en inclusie (D&I) steeds prominenter op de agenda staan, merk ik bij sollicitaties vaker het tegenovergestelde. Op papier is er ruimte. In vacatureteksten lees ik woorden als inclusief, divers en gelijke kansen. Maar in de praktijk blijkt vaak één factor doorslaggevend: het aantal uren dat ik kan werken. En juist bij organisaties waarbij dit niet promoten op de agenda staat, is er wel ruimte voor maatwerk.

Omdat ik vanwege mijn visuele beperking parttime inzetbaar ben, kom ik regelmatig in situaties waarin mijn profiel goed aansluit. Ik word uitgenodigd, voer goede gesprekken en toch gebeurt er steeds hetzelfde. Bij gelijke geschiktheid gaat de voorkeur naar iemand die fulltime beschikbaar is.

Het is een terugkerend patroon. En hoe vaker ik het meemaak, hoe ongemakkelijker het voelt.

Wat betekent inclusie, als die ophoudt zodra iemand niet in het standaardplaatje past?

Ik heb dit ervaren in verschillende sectoren: non-profit, profit en zelfs bij de overheid. Juist op plekken waar inclusie zichtbaar onderdeel is van beleid en communicatie.

Wat betekent inclusie in de praktijk?

En eerlijk: dat heeft mijn kijk veranderd.

Niet omdat ik niet meer geloof in inclusie, maar omdat ik me afvraag voor wie die inclusie eigenlijk bedoeld is. Zolang het binnen de bestaande structuren past? Zolang het geen aanpassing vraagt? Voor mij betekent het dat ik weer terugga naar iets wat ik al mijn hele leven doe: vertrouwen op mijn eigen kracht en mijn eigen route volgen.

Tegelijk zie ik hier ook een verantwoordelijkheid voor organisaties. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om de vraag of jij bij een organisatie past. Misschien is de belangrijkere vraag wel: past de organisatie bij jou? En past een organisatie bij jou als er weinig ruimte is voor maatwerk?

Voor mij zit inclusie uiteindelijk niet alleen in beleid, maar vooral in keuzes.

In de bereidheid om af te wijken van de norm. Om niet automatisch voor de veilige, fulltime optie te gaan, maar te kijken naar wat iemand daadwerkelijk kan bijdragen.

Dat vraagt iets. Misschien zelfs iets ongemakkelijks.

De vraag is dus niet alleen: past deze kandidaat binnen de functie? Maar ook: durven wij de functie aan te passen aan de kandidaat?

En als het antwoord daarop nee is, hoe inclusief ben je dan echt?

Waarom ik toch doorga

Mijn visuele beperking heeft me nooit tegengehouden om te werken en te groeien. Mijn kracht zit niet daarin, maar in mijn enthousiasme, inzet en loyaliteit.

En misschien is dat ook waarom ik toch doorga met bloggen. Niet omdat het altijd makkelijk is. Maar omdat ik hoop dat het iets in beweging zet. Dat het werkgevers aan het denken zet. En vooral: omdat ik jongeren met een visuele beperking wil laten zien dat er wel een weg is. Ook als die niet recht loopt.

Ook als je hem soms zelf moet maken.