Documenten
Op deze pagina vind je onderzoeken, rapporten en praktische downloads over werken met een visuele beperking. De onderzoeken geven inzicht in wat werkt en waar knelpunten zitten. De praktische documenten kun je direct gebruiken in communicatie, beleid of begeleiding.
Ga snel naar:
▸ Onderzoeken
▸ Praktische downloads
Onderzoeken
Hieronder vind je onderzoeken en praktijkgerichte projecten over werken met een visuele beperking. Het meest recente onderzoek staat bovenaan.
1. Banenafspraak en uitsluiting in de praktijk – Start Foundation (2026)
Kernuitkomst
De Banenafspraak kan in de praktijk leiden tot uitsluiting: werkgevers kiezen eerder kandidaten die in het doelgroepenregister staan, ook als anderen dezelfde ondersteuningsbehoefte hebben.
Wat is onderzocht
Onderzoek onder ruim 510 werkgevers naar de werking van de Banenafspraak en het doelgroepenregister bij werving en selectie.
Belangrijkste bevindingen
- 1 op de 3 werkgevers wijst kandidaten af die niet in het doelgroepenregister staan
- Werkgevers ervaren druk om te kiezen voor kandidaten die meetellen voor het quotum
- Mensen met vergelijkbare ondersteuningsbehoeften worden ongelijk behandeld
- Een grote groep mensen met een arbeidsbeperking valt buiten de regeling
Duiding voor de praktijk (ZiW)
Dit sluit aan bij wat wij in de praktijk zien: mensen met een visuele beperking die wel kunnen werken en soms ondersteuning nodig hebben, maar niet (meer) onder de Banenafspraak vallen. Zij lopen daardoor kansen mis, terwijl hun ondersteuningsbehoefte vergelijkbaar kan zijn met mensen binnen de regeling.
Bron / download
https://startfoundation.nl/dit-doen-we/gedwongen-discriminatie-door-banenafspraak/
2. Bouwstenen voor maatwerk in werkgeversdienstverlening (2025)
Kernuitkomst
Samenwerking met werkgevers verschuift van het vervullen van vacatures naar strategisch partnerschap.
Wat is onderzocht
Onderzoek onder werkgevers en werkgeversdienstverleners naar wat werkt bij het aannemen en behouden van mensen met een arbeidsbeperking.
Belangrijkste bevindingen
- Werkgevers hebben verschillende ondersteuningsbehoeften
- Strategisch partnerschap wordt steeds belangrijker
- Organisatie en beleid spelen grote rol in inclusie
Bron / download
3. Toolkit inclusief hybride werken – Saxion (2025)
Kernuitkomst
Hybride werken biedt kansen voor mensen met een beperking, maar vraagt om bewuste afspraken om echt inclusief te zijn.
Wat is onderzocht
Praktijkgericht onderzoek naar hybride werken en inclusie, uitgevoerd door Saxion (hoofdonderzoeker: Mijke Hartendorp) en Hogeschool van Amsterdam, met betrokkenheid van organisaties zoals Rabobank en ProRail.
Belangrijkste bevindingen
- Hybride werken kan juist voor mensen met een beperking grote voordelen bieden, zoals minder reistijd en meer flexibiliteit.
- In de praktijk profiteren zij hier nog onvoldoende van door gebrek aan afspraken en bewustzijn.
- Teams functioneren beter als zij samen expliciete werkafspraken maken, met aandacht voor ieders behoeften.
Bron / download
- https://www.saxion.nl/nieuws/2025/oktober/inclusiever-hybride-werken-dankzij-nieuwe-toolkit
- https://inclusiefhybridewerken.nl/
- Lees ook het interview met Mijke Hartendorp
4. Labour market entry prospects of people with visual impairments (2025)
Kernuitkomst
De kansen voor mensen met een visuele beperking om de arbeidsmarkt te betreden, zijn significant lager dan voor mensen zonder beperking — vooral door structurele en sociale barrières.
Wat is onderzocht
In deze kwantitatieve studie zijn landelijke arbeidsmarktgegevens geanalyseerd om te bekijken welke factoren de instroom op de arbeidsmarkt van personen met een visuele beperking beïnvloeden.
Belangrijkste bevindingen
- Mensen met een visuele beperking hebben gemiddeld een lagere kans om werk te vinden.
- Factoren zoals opleiding, regionale werkgelegenheid en ondersteuning spelen een belangrijke rol.
- Ondanks beleidsmaatregelen blijven er aanzienlijke obstakels bestaan.
Bron / download
https://link.springer.com/article/10.1007/s10198-025-01830-2
5. Onbekend talent op de arbeidsmarkt – Monitor Toegankelijkheid, inclusie en de arbeidsmarkt (2025)
Kernuitkomst
Kansen voor mensen met een beperking nemen nauwelijks toe ondanks ambities van werkgevers.
Wat is onderzocht
Beleidsmonitor op landelijk niveau; kwantitatieve en beleidsmatige analyse.
Belangrijkste bevindingen
- Inclusie in beleid groeit sneller dan in praktijk
- Mensen met een beperking blijven achter in duurzame plaatsingen
- Werkgevers vragen om meer praktische handvatten
Bron / download
- https://ecio.nl/onderzoek/monitor-toegankelijkheid-inclusie-en-de-arbeidsmarkt/
- https://ecio.nl/wp-content/uploads/2025/11/Monitor25-OnbekendTalentOpDeArbeidsmarkt.pdf
6. Eindrapport Delphi-studie arbeidsparticipatie – Katharina Diehl (2024 / 2025, proefschrift)
Kernuitkomst
Er is onder experts brede consensus dat betere coördinatie van ondersteuning en meer werkgeverskennis cruciaal zijn voor duurzame arbeidsparticipatie.
Wat is onderzocht
Delphi-studie met experts, ervaringsdeskundigen en professionals; onderdeel van promotieonderzoek aan VU Amsterdam.
Belangrijkste bevindingen
- Gebrek aan regie en versnipperde ondersteuning belemmert werktoeleiding
- Werkgevers missen inzicht in mogelijkheden en praktische oplossingen
- Succesvolle plaatsingen vragen om langdurige begeleiding en duidelijke rolverdeling
Bron / download
7. Exploring Fatigue in Adults with Visual Impairment (2024)
Kernuitkomst
Vermoeidheid bij volwassenen met een visuele beperking wordt vaak onderschat en heeft grote impact op werkvermogen en participatie.
Wat is onderzocht
Kwalitatieve en kwantitatieve studie naar oorzaken, impact en copingstrategieën rondom vermoeidheid bij visueel beperkte volwassenen.
Belangrijkste bevindingen
- Vermoeidheid hangt sterk samen met compenserende inspanning
- Onbegrip in werkomgevingen leidt tot extra belasting
- Aanpassingen in tempo en werkdruk helpen functioneel herstel
Bron / download
8. Rapport Toegang tot Werk – Oogvereniging (2024)
Kernuitkomst
Werkzoekenden met een visuele beperking ervaren vooral barrières door onbekendheid bij werkgevers en onvoldoende toegankelijke processen.
Wat is onderzocht
Kwalitatieve rapportage op basis van ervaringen van mensen met een visuele beperking, werkgevers en professionals.
Belangrijkste bevindingen
- Sollicitatieprocessen zijn vaak onvoldoende toegankelijk
- Werkgevers hebben behoefte aan concrete ondersteuning
- Succesvolle plaatsingen vereisen maatwerk en begeleiding
Bron / download
https://www.oogvereniging.nl/wp-content/uploads/2024/01/Rapportage-Toegang-tot-Werk_definitief.pdf
9. Rapport Toegankelijk beroepsonderwijs – Oogvereniging (2024)
Kernuitkomst
Belemmeringen in mbo en hbo leiden tot uitval en vertraging, wat direct doorwerkt in kansen op werk.
Wat is onderzocht
Rapport op basis van interviews, meldingen en praktijkcases over toegankelijkheid in beroepsonderwijs.
Belangrijkste bevindingen
- Onvoldoende toegankelijke leermiddelen blijven een groot knelpunt
- Studenten missen passende begeleidingsstructuur
- Samenwerking tussen onderwijs en zorg/werk-begeleiders is essentieel
Bron / download
https://www.oogvereniging.nl/wp-content/uploads/2024/05/Rapport-toegankelijk-beroepsonderwijs.pdf
10. Eye Work Inventory – voorspellende factoren arbeidsparticipatie
Kernuitkomst
Persoonlijke en omgevingsfactoren voorspellen arbeidsparticipatie beter dan visuele restfunctie alleen.
Wat is onderzocht
Analyse binnen project Low Vision Research Amsterdam; focus op factoren die bijdragen aan (her)intrede op de arbeidsmarkt.
Belangrijkste bevindingen
- Zelfvertrouwen en coping beïnvloeden participatiekansen sterk
- Werkgeversteun blijkt cruciaal voor behoud van werk
- Mogelijke inzet in re-integratietrajecten
Bron / download
https://lowvisionresearchamsterdam.com/project/voorspellers-arbeidsparticipatie/
11. Het werkt anders – Nivel (2023)
Kernuitkomst
Een integrale aanpak met duidelijke rolverdeling tussen professionals verhoogt de kans op duurzame werkparticipatie.
Wat is onderzocht
Handreiking gebaseerd op onderzoek naar arbeidsparticipatie van mensen met visuele of auditieve beperking.
Belangrijkste bevindingen
- Verschillende organisaties werken te versnipperd
- Handreikingen helpen professionals in hun ondersteuningstaak
- Toegepaste hulpmiddelen en aanpassingen worden nog te weinig benut
Bron / download
12. Labour participation of persons with visual impairments in the Netherlands – Goertz (proefschrift, 2022)
Kernuitkomst
Arbeidsparticipatie blijft achter ondanks bestaande regelingen; cruciale drempels zitten in overgangsmomenten en gebrek aan maatwerk.
Wat is onderzocht
Promotieonderzoek; kwantitatieve en kwalitatieve mix; focus op Nederlandse context.
Belangrijkste bevindingen
- Overgang onderwijs–werk is de grootste bottleneck
- Regelgeving is complex en voor velen niet te navigeren
- Werk-uitval hangt vaak samen met beperkte ondersteuning
Bron / download
13. Visueel in Beeld – Heppe, Cornelisz, Van Klaveren (2020–2022)
Kernuitkomst
Veel mensen met een visuele beperking hebben talenten die onvoldoende zichtbaar zijn voor werkgevers.
Wat is onderzocht
Meerdere rapportages binnen het project ZG in Beeld; analyses van participatieproblemen en kansen.
Belangrijkste bevindingen
- Onbekendheid blijft een hoofdprobleem bij werkgevers
- Werkzoekenden ervaren een gebrek aan passende ondersteuning
- Praktische oplossingen worden onvoldoende toegepast
Bron / download
14. Richard Daniels – Van bijstand tot burgemeester (jaar onbekend)
Kernuitkomst
Het artikel laat zien hoe talentontwikkeling en passende ondersteuning langdurige participatie kunnen bevorderen.
Wat is onderzocht
Artikel.
Belangrijkste bevindingen
- Perspectief van ervaringsdeskundige geeft inzicht in barrières en kansen
- Opleiding en mentorschap spelen belangrijke rol
- Onbekend of gekoppeld aan groter onderzoeksproject
Bron / download
https://www.medischcontact.nl/actueel/federatienieuws/federatiebericht/van-bijstand-tot-burgemeester
Praktische downloads
Hieronder vind je praktische downloads die je kunt gebruiken in communicatie, beleid of begeleiding rondom werken met een visuele beperking.
Downloads
-
Flyer Zichtbaar in Werk
Flyer met algemene informatie over Zichtbaar in Werk. Geschikt voor verspreiding onder werknemers, werkgevers en arbeidsbemiddelaars die meer willen weten over werken met een visuele beperking.
-
Flyer Werkscan
Flyer met informatie over de Werkscan. Geschikt voor mensen met een visuele beperking die werk zoeken of willen behouden. Of voor mensen die daarbij een rol spelen: arbeidsbemiddelaars, werkgevers en begeleiders vanuit onderwijs.
